SPRAWDZENIE PRAWIDŁOWOŚCI DZIAŁANIA UKŁADU POMIAROWO - ROZLICZENIOWEGO ENERGII ELEKTRYCZNEJ

Każdy odbiorca może żądać od dystrybutora energii elektrycznej sprawdzenia prawidłowości działania układu pomiarowo - rozliczeniowego. Z takimi żądaniami powinni zwracać się przede wszystkim odbiorcy mający wątpliwości co do prawidłowego działania układu. Sprawdzenie powinno odbyć się w terminie 14 dni od dnia zgłoszenia żądania. Odbiorca może zażądać również dokonania laboratoryjnego badania, które powinno być przeprowadzone w terminie 14 dniowym. Jeśli wyniki przeprowadzonych badań nie rozwieją wątpliwości odbiorcy, może on w terminie 30 dni od otrzymania wyników badania laboratoryjnego, może zlecić wykonanie dodatkowej ekspertyzy badanego układu pomiarowo-rozliczeniowego. 

Kto pokrywa koszty?

Obowiązek pokrycia kosztów opisanych badań zależy od tego, czy stwierdzono nieprawidłowości działania badanego układu. Odbiorca (który nie jest właścicielem układu  pomiarowego -  czyli grupa taryfowa G lub C) poniesie koszty badania tylko w przypadku, gdy nie stwierdzono nieprawidłowości w działaniu elementów układu pomiarowo-rozliczeniowego. Jeśli natomiast na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono nieprawidłowości w działaniu układu, przedsiębiorstwo energetyczne zwraca odbiorcy poniesione przez niego koszty oraz dokonuje korekty należności za dostarczoną energię.  

Należy pamiętać, iż zasady zwrotu kosztów nie dotyczą sytuacji, w której nieprawidłowe działanie układu pomiarowo rozliczeniowego wynikało będzie z nielegalnego poboru energii.

 

 

INSTALACJA PRZEDPŁATOWEGO UKŁADU POMIAROWO - ROZLCZENIOWEGO. PODSTAWA PRAWNA I SKUTKI BRAKU ZGODY ODBIORCY

 

W poprzednich postach poruszałem kwestię uprawnień przedsiębiorstwa energetycznego do wstrzymania dostarczania paliwa gazowego, energii elektrycznej lub ciepła na podstawie art. art. 6 ust. 3 i 3a ustawy Prawo Energetyczne.

Chciałbym zwrócić uwagę na regulację, która pośrednio daje przedsiębiorstwom energetycznym prawo do wstrzymania dostaw w przypadkach innych niż wymienione w przepisach wskazanych powyżej. Mam na myśli art. 6a ustawy Prawo Energetyczne dotyczący instalacji u odbiorcy przedpłatowego układu pomiarowo - rozliczeniowego.

Na mocy tego przepisu przedsiębiorstwo energetyczne może zainstalować przedpłatowy układ pomiarowo-rozliczeniowy służący do rozliczeń za dostarczane paliwa gazowe, energię elektryczną lub ciepło, jeżeli odbiorca:

1) co najmniej dwukrotnie w ciągu kolejnych 12 miesięcy zwlekał z zapłatą za pobrane paliwo gazowe, energię elektryczną lub ciepło albo świadczone usługi przez okres co najmniej jednego miesiąca;

2)  nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, obiektu lub lokalu, do którego są dostarczane paliwa gazowe, energia elektryczna lub ciepło;

3) użytkuje nieruchomość, obiekt lub lokal w sposób uniemożliwiający cykliczne sprawdzanie stanu układu pomiarowo-rozliczeniowego.

Na podstawie art. 6a § 3 w razie braku zgody odbiorcy na zainstalowanie przedpłatowego układu pomiarowo-rozliczeniowego, przedsiębiorstwo energetyczne może wstrzymać dostarczanie energii elektrycznej lub rozwiązać umowę sprzedaży energii.

O ile instalacja przedpłatowych układów pomiarowo rozliczeniowych może przynosić pozytywne rezultaty zarówno dla niektórych odbiorców jak również dla przedsiębiorstwa energetycznego, o tyle regulację powyższą, moim zdaniem, należy ocenić negatywnie.
Przepis ten, w mojej opinii, powiększa katalog przyczyn uzasadniających wstrzymanie dostarczania energii określonych w art.6 ust. 3 i 3a. Przepisy regulujące owo zagadnienie winny być precyzyjne i jasne, gdyż dotyczą bezpośrednio praw odbiorców. Niestety komentowane przepisy budzą szereg wątpliwości. Wymieniona w art. 6a § 1 pkt 1 przesłanka dwukrotnej zwłoki odbiorcy z zapłatą w ciągu kolejnych 12 miesięcy, jest nieprecyzyjna. Ustawa mówi o kolejnych 12 miesiącach. Nasuwa się pytanie jaki okres powinien być branych pod uwagę. Czy chodzi o okres ostatnich 12 miesięcy czy może dowolny 12 – miesięczny wycinek czasu z historii. Czy zatem stwierdzenie, że jakiś odbiorca kilka lat temu w okresie kolejnych 12 miesięcy dwukrotnie był w zwłoce, również powinno być podstawą do instalacji przedpłatowego układu pomiarowego? Poza tym zwłoka dotycząca nawet niewielkiej kwoty może stanowić podstawę do instalacji przedpłatowego układu pomiarowego, niezależnie od tego czy zadłużenie z tego tytułu zostało przez odbiorcę spłacone.

Przepisy nie określają, w jakiej formie i w jakim czasie zgoda na zainstalowanie przedpłatowego układu pomiarowo-rozliczeniowego powinna być przez odbiorcę wyrażona. Nie nałożono na przedsiębiorstwo energetyczne obowiązku uprzedniego zawiadomienia odbiorcy o zamiarze instalacji takiego układu, wyznaczenia mu terminu do wyrażenia zgody jak również pouczenia odbiorcy o skutkach braku zgody.

Podsumowując uważam, iż analizowana regulacja nie zabezpiecza dostatecznie praw odbiorców energii i może być źródłem sporów w zakresie zasadności i zgodności z prawem wstrzymania dostaw energii elektrycznej lub rozwiązania umowy sprzedaży energii przez przedsiębiorstwa energetyczne.

ZWŁOKA Z ZAPŁATĄ A WSTRZYMANIE DOSTARCZANIA PALIW GAZOWYCH, ENERGII ELEKTRYCZNEJ LUB CIEPŁA

Zgodnie z art. 6 ust. 3a ustawy Prawo Energetyczne, przedsiębiorstwa energetyczne mogą wstrzymać dostarczanie paliw gazowych, energii elektrycznej lub ciepła w przypadku, gdy odbiorca zwleka z zapłatą za pobrane paliwo gazowe, energię elektryczną lub ciepło albo świadczone usługi co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności, pomimo uprzedniego powiadomienia na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenia dodatkowego, dwutygodniowego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności.

Należy pamiętać, że uprawnienie przedsiębiorstwa energetycznego do wstrzymania dostaw ogranicza się tylko do sytuacji, w której odbiorca energii opóźnia się z terminowym uregulowaniem należności na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego za pobraną energię lub wyświadczone usługi i nie obejmuje przypadków nieuiszczenia lub nieterminowego uiszczenia opłat z innego tytułu. Tak orzekł Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 23 kwietnia 2008 r. III SK 37/07.
Stanowisko powyższe zostało podtrzymane przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 21 września 2010 (III SK 12/10), który stwierdził, iż wstrzymanie dostarczania energii uzasadniają jedynie zaległości z tytułu sprzedaży energii i wyświadczonych usług, które bezpośrednio związane są z jej dostarczeniem. Wezwanie do uiszczenia kwoty opiewającej na należności z innych tytułów nie skutkuje powstaniem uprawnienia do wstrzymania dostarczania energii.

Jak wynika z treści przytoczonego na wstępie przepisu, dla powstania uprawnienia do wstrzymania dostarczania energii (jak również paliw gazowych i ciepła) konieczne jest aby zwłoka odbiorcy z zapłatą za świadczone usługi wynosiła co najmniej miesiąc po upływie terminu płatności. Kolejnym warunkiem jest powiadomienie odbiorcy przez przedsiębiorstwo energetyczne na piśmie o zamiarze wypowiedzenia umowy i wyznaczenie dodatkowego, dwutygodniowego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności. Oba warunki muszą być spełnione, zatem w chwili wstrzymania dostarczania energii przez przedsiębiorstwo energetyczne musi upłynąć zarówno  miesięczny okres pozostawania w zwłoce przez odbiorcę, jak również dwutygodniowy termin wynikający z pisemnego powiadomienia wystosowanego przez przedsiębiorstwo energetyczne. Terminy te mogą się pokrywać i biec jednocześnie. Z taką sytuacją będziemy mieć do czynienia jeśli przedsiębiorstwo energetyczne doręczy powiadomienie odbiorcy przed upływem miesięcznego terminu pozostawania przez odbiorcę w zwłoce. Jednakże w sytuacji, kiedy przedsiębiorstwo energetyczne doręczy odbiorcy powiadomienie po upływie miesięcznego okresu pozostawania w zwłoce, wstrzymanie dostarczania energii będzie możliwe dopiero po upływie terminów wyznaczonych w powiadomieniu tj. dodatkowych dwóch tygodni od daty doręczenia powiadomienia.  

Powiadomienie o zamiarze wypowiedzenia umowy musi być skierowane do odbiorcy w formie pisemnej. Sposób jego doręczenia do odbiorcy nie został przez przepisy ustawy Prawo Energetyczne określony. W związku z powyższym każda forma doręczenia będzie dozwolona. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w cytowanym na wstępie wyroku (III SK 12/10) wykorzystanie w tym celu (doręczenia powiadomienia) przesyłki poleconej jest wystarczające do wykazania, że powiadomienie zostało odbiorcy doręczone. Potwierdzenie odbioru takiego powiadomienia przez odbiorcę energii bezpośrednio, bądź w sposób odpowiadający instytucji doręczenia zastępczego, rozpoczyna bieg dodatkowego terminu czternastu dni, po upływie którego dostawca energii elektrycznej może wstrzymać dostawy.
Należy jednak pamiętać, iż doręczenia w inny sposób - osobiście, lub np. listem zwykłym też będą skuteczne. Jednak w tych przypadkach, w razie sporu z odbiorcą, to przedsiębiorstwo energetyczne będzie musiało udowodnić datę i fakt doręczenia powiadomienia.